Anahtarlanmamış (Non-Switched) Hat, ( Leased Line )

Anahtarlanmamış hat, telefon şirketi gibi bir telekomünikasyon sağlayıcısı tarafından bir kuruma kiralanmış, kalıcı bir haberleşme devresidir. Hattı kiralayan kurum hattın iki ucuna kendi donanımlarını yerleştirererek hat üzerindeki veri trafiğini sağlayığ bunu kontrol edebilir.
Kiralık hatlar genellikle noktadan noktaya iletişim sağlar. Örneğin iki farklı bölgede yerel ağı olan kurumlarda, bu iki LAN arasındaki veri bağlantısı kiralık hat ile sağlanabilir. Aşağıdaki şekil benzer bir bağlantıyı göstermektedir.
WAN Servisleri ve �zellikleri

Kiralık hatlar (anahtarlanmamış hatlar) aynı zamanda kurumların X.25 ve frame relay gibi hususi olmayan, genel ağlara bağlantılarında kullanılabilir. Değişmeyen ve sabit iki noktanın bağlantısı söz konusu olduğundan telefon şebekesi gibi karşı tarafı arama aşaması gerçekleşmez. Her iki uçtaki cihazların açık olması durumunda veri transferi gerçekleşir.
Kiralık hatlar analog veya dijital devrelerden oluşur ve değişik veri taşıma kapasitelerine sahiptir. Kurum kiralık hat sözleşmesinde ne kadar band genişliğine gereksinimini bildirir ve aylık ödeyeceği para miktarıda bu band genişliğine göre değişir.
Anahtarlanmış Hatlar (Switched-Line)
Anahtarlanmış hatlar, özel kiralık hatlardan farklı olarak sadece veri transferi durumunda aktif duruma geçen devrelerdir. Örneğin kullanmış olduğumuz analog veya dijital telefon hatları gibi.
Anahtarlanmış devre telekomünikasyon sağlayıcı kurumun donanamı tarafından kurulur. Hat kapasitesi sınırlıdır ve herhangi iki nokta arasında bu devrenin kurulmadığı durumlarda farklı iki nokta arasında devre kurulup veri, ses, fax, video, vs. transferi yapılabilir. Bilinmeyen iki nokta birbirine bağlanacağı için bu devrenin kurulabilmesi ve aktif duruma geçmesi içim bir arama modu gerçekleşir. Anahtarlanmış WAN hattı arama özelliğine sahip modemler ve yazılımlarla kurulabilir.
Aşağıdaki şekilde bir anahtarlanmış hat bağlantısını görebilirsiniz.
WAN Servisleri ve �zellikleriYukardaki şekil ile kiralik hat için verilen şekli karşılaştıracak olursak, burda da iki uzak bölgedeki LAN biribirine bağlanmış durumda. Ama bağlantının kurulabilmesi icin London veya New York’taki LAN’lardan birinin diğer LAN’ı bir gerekli yazılım ve bir modem ile araması gerekir. Anahtarlanmış hatların kiralık hatlara göre avantajları vardır. Örneğin London’daki LAN New York’taki ile bağlantı kurabileceği gibi dünyanın herhangi bir bölgesindeki bir LAN ile de bağlantı kurabilir. Servis sağlayıcı ile yapılan anlaşmalarda ödenecek ücret bağlantının kurulu olduğu süre ile doğru orantılıdır.
Frame Relay
Frame relay tüm dünyada kullanılan paket anahtarlamalı bir WAN teknolojisidir. Bir LAN ile paket anahtarlamalı bir ağ bağlantısı arabirimini ele alır ve temeli ISDN veri-bağlantı tabakasına dayanır.
Anahtarlanmış Paket Teknolojisi
WAN Servisleri ve �zellikleriAnahtarlanmış paket teknolojisi iletilecek veriyi küçük paketlere böler. Bu paketler iletilecek olan adresi, gönderenin adresini ve orijinal mesajın bir parçasını içerir. Paket anahtarlamalı ağlar bağlantısız (connectionless) haberleşme yöntemleri kullanır yani veri gönderecek olan yerel ağ diğer ağ ile haberleşmeye başlayacağını bildirmeden paket transferine başlar. Herbir paket ulaşağı LAN’a giderken değişik yollar izleyebilir. Paketleri alan LAN, bir hata-kontrol mekanızması uygular ve paketleri sıraya koyar. Bu hata kontrolü sırasında bozuk bir pakete rastlanırsa, paketleri alan LAN, gönderen LAN’dan paketleri yeniden göndermesini ister.
İki veya ikiden fazla LAN’ı frame relay üzerinden birbirine bağlayabilmek için her LAN’da frame relay şebekesine bağlantı için kalıcı hususi bir hatta gereksinim duyulur. Bağlantıyı sağlayacak olankurumun frame relay şebekesine uygun router’lara ve CSU/DSU adı verilen üniteleri satın alması gerekir. Frame relay sayesinde tek bir ağdan birden fazla ağa ulaşmamız ve bağlantı kurmamız mümkündür.
Frame relay kalıcı sanal devreler (Permanent Virtual Circuits, PVCs) kullanır. PVC o an mümkün olan ver transferi yapılabilecek mantıksal yoldur. PVC’ler bağlantı kurulum işlemlerine gerek duymaz ve veri transferi bittikten sonra bağlantının kapatılmasını gerektirmez.
WAN Servisleri ve �zellikleriFrame relay X.25 teknolojisi ile benzerlik gösterir, çünkü her ikiside paket anahtarlamalı ağlara bağlantı sağlayan arabirimlerdir. Frame relay ağlar X.25 ağlara göre daha az hata kontrolü gerçekleştirdikleri için daha hızlıdır. Frame relay 56Kbps’den 1.5444Mbps’e kadar hızları destekler. Frame relay servisine ödenecek olan ücret talep edilen band genişliğine göre değişir.
Frame relay ağların bir dezavantajı değişik uzunluklarda frame kullanmaları ve bunların anahtar devrelerde gecikmelere neden olmasıdır.
X.25
X.25, şu anki adı International Telecommunication Union tarafından 1970’lerde geliştirilen bir WAN servisidir. X.25 ağlararası bağlantıları OSI tabakasının fiziksel, veri hattı ve ağ tabakalarında, yani 1,2 ve 3. tabakalarında destekler. X.25 hatlarda frame relay’e göre daha fazla hata kontrolü uygulandığı için daha yavaş çalışır ve bağlantı yöntemine bağlı olarak hız 9.6Kbps ile 256Kbps arasında değişir. X.25 servis sağlayacısına ödenecek olan ücret ise bağlantının kurulu olduğu süre ile doğru orantılıdır.
X.25 servisi ile bir ağ dan aynı anda birçok ağ ile bağlantı kurmak mümkündür.
Lan’lardan X.25 ağlara erişim standart telefon hatları ile gerçekleşebileceği gibi ISDN veya kiralık hatlar gibi anahtarlanmamış hatlar üzerindende olabilir. X.25 düşük miktarlarda veri transferi yapmak isteyen kurumlar için ideal bir çözüm olabilir. Örneğin birçok banka uluslar arası ağlarında X.25 hatları kullanmaktadır. X.25, LAN’ları X.25 ağ bulutu üzerinden birbirine bağlamak için anahtarlanmış sanal devreler (Switched Virtual Circuits, SVCs) veya kalıcı sanal devreler (Permanent Virtual Circuits, PVCs) kullanır. SVC’ler bağlantı için kurulan geçici devrelerdir, PVC’ler ise her zaman aktiftir.
ISDN
ISDN (Integrated Digital Services Digital Network) telefon kablolaması üzerinden ses, gorüntü ve verinin dijital formatta iletilmesi için kullanılır. ISDN diğer WAN servislerinden farklı olarak OSI’nin 4 tabakasında çalışır. Bunlar fiziksel, veri hattı, ağ ve iletim tabakalarıdır. Orijinal ISDN standardı dar-band (narrowband) ISDN olarak adlandırılır. Fiber optik kablolama kullanan daha yeni standart ise broadband veya B-ISDN olarak adlandırılıyor. ISDN hatlar mümkün olmadan önce ses, veri ve video iletimi için birbirinden farklı ağlara gereksinim duyuluyordu çünkü herbirinin iletimi değişik iletim ortamları kullanır. ISDN ses, veri ve video gibi değişik servisleri tek bir ağda bütünleştirebilir. ISDN ile telefon konuşmalarımızı yaparken aynı anda bilgisarımız ile internete bağlanıp dosya transferi yapabiliriz.
Basic Rate ISDN (BRI) : ISDN servislerinden biri 2 adet B ve bir Delta kanalı kullanan Basic Rate ISDN’dir. 64Kbps band genişliğine sahip B kanalları veri taşımak için kullanılırken 16Kbps’lik D kanalı ise hat yönetimi ve kontrolü için kullanılır. Birçok telekomünikasyon servis sağlayıcısı müşterilerine B kanallarından bir veya aynı anda ikisini kullanma hakkı verir. Bu şekilde D kanalı ile de birlikte toplam band genişliği 144Kbps’e çıkabilir.
Primary Rate ISDN (PRI) : ISDN servislerinden bir diğeri ise Primary Rate ISDN (PRI) dir.Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılan PRI ISDN şebekesinde 24 adet 64Kbps band genişliğine sahip B kanalı kullanılır ve bu kanallardan biri D kanalı özelliğine sahiptir. PRI hattın toplam band genişliği 1.544Mbps’dir ki bu değer T1 hattı band genişliğine eşittir. Avrupa’da kullanılan ISDN standardında ise toplam 30 adet B kanalı ve 1 adet D kanalı bulunur. Toplam band genişliği 30*64Kbps + 1*16Kbps = 2.048Mbps’dir. Bu değerde E1 hattı band genişlğine eşittir.
Bir yerel ağdan başka bir yerel ağa bağlantı için her bir LAN’da bir ISDN uyumlu router’a gereksinim duyulur. Kuzey Amerika’da router’lar NT-1 ve ISDN adaptöre ihtiyaç duyar.
WAN Servisleri ve �zellikleriTek bir ISDn hat ile birden fazla bağlantı yapılabilir. Örneğin herbir 64Kbps’lik B kanalı üzerinden 2 farklı bağlantı yapılabilir. ISDN bağlantı standart telefon hattı bağlantılarına benzer. Bir arama modu gerçekleşir ve bağlantının gerçekleşme süresi standart telefon hatlarına göre oldukça hızlıdır.
ATM
ATM (Asynchronous Transfer Mode) hala gelişmekte olan ve geliştirilen ISDN standartları üzerine kurulu bir WAN teknolojisidir. ATM eş zamanlı ses, veri ve görüntü transferi için yüksek hızlı hücreler kullanır. ATM yüksek band genişliklerini destkler ve ölçeklenebilir (1.544Mbps-622Mbps).
ATM paket anahtarlama teknolojisinin verimliliğini devre anahtarlama teknolojisinin güvenliği ile birleştirir. Her türlü veri standart 53-byte’lık paketlere bölünür. Bu küçük paketlere hücre adı verilir.
ATM omurgaları yüksek hızlı anahtarlama donanımlarından oluşur. Güçlü ATM donanımları paketleri eşzamanlı olarak anahtarlayabilir ve yönlendirebilir.
ATM ağlar her çeşit trafiği taşıyabilir. Bu yüzden ses, ceri ve görüntü iletimi için ayrı ağlara gerek yoktur. ATM ağlar bakır, koaksiyel ve fiber optik kablolama destekler. Fakat en verimli olarak fiber optik kablolama ile çalışmaktadır. ATM yerel bir ağ kurmak için ATM switch’lere ve her bir iş istasyonununda ATM adaptöre gereksinim duyarız.Telekomünikasyon sağlayıcısı ATM LAN’ları birbirine bağlayarak WAN ağlar oluşturmayı sağlar.
xxxxxx